- Euskararen erabilera, aniztasuna eta herri kohesionatua eraikitzeko erronkak izan dira martxoaren 24ko hitzaldiaren ardatz
Elgoibarko Udalak herritarrentzako topaketa ireki batean euskararen erabileraren egoera, kulturartekotasunaren ulermena eta gaur egungo herri‑erronka nagusiak jarri ditu erdigunean. Mondragon Unibertsitateko Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultateko irakasle diren Karmele Perez eta Ane Urizarrek gidatu dute saioa.
Topaketa hau urte osoan zehar egindako lan sakon baten emaitza da. Udalak, Mondragon Unibertsitateko HUHEZI fakultatearekin elkarlanean, eragile desberdinekin osatutako “mahaia” sortu zuen, herriko egoera soziolinguistikoa eta kulturartekotasunaren erronkak modu partekatuan aztertzeko. Mahai horretan hezkuntza‑komunitateko ordezkariak, elkarteak, udal teknikariak eta bestelako eragile sozialak aritu dira, ikuspegi anitzak jasotzeko eta proposamenak modu bateratuan lantzeko.
Aurkeztutako datuen arabera, Elgoibarren euskararen erabilera %36,2koa da (2025), eta etxeko hizkuntza nagusia gaztelania da; aldi berean, herrian dagoen aniztasun linguistikoa eta kulturala nabarmen handitu da urteotan. Immigrazio‑jatorriko biztanleriaren hazkundeak errealitate berriak ekarri ditu, eta haien seme‑alabek eskolan eta aisialdian duten presentzia gero eta handiagoa da.
Saioan kulturartekotasunaren kontzeptua bera ere azaldu da: kultur aniztasunak presentzia adierazten duen bitartean, kulturartekotasunak elkarreragina, truke aktiboa eta elkarrizketa eskatzen dituela azpimarratu da. Hezkuntza inklusiboak eta ikuspegi interkulturalak duten garrantzia nabarmendu da, bai eskola‑testuinguruan, bai herri‑dinamikan.
Parte‑hartzaileek Elgoibarren dauden erronka eta aukerak ere ezagutu dituzte: familien parte‑hartzea, elkarbizitza kulturala, hizkuntzen transmisioa, identitate anitzen eraikuntza eta harremanak sustatzeko beharra. Aurkeztutako adibideetan ikus daitekeen bezala, etxeko hizkuntzak funtsezkoak dira garapen kognitiborako, autoestimarako eta komunitate osasuntsu baten eraikuntzarako.
Saioak argi utzi du euskarak etorkinen seme‑alabak behar dituela, eta haiek ere euskaraz ikasteak berdintasunarekin eta kohesio sozialarekin duela lotura zuzena. Era berean, datuek erakusten dute gaur egungo haurren artean euskararen ezagutza eta erabilera handiagoak direla, baina erabileran aldeak daudela auzoen, eguneroko harremanen eta hizkuntza ohituren arabera.
Topaketak ikuspegi positibo eta eraikitzailea izan du, eta herritarrek beren ekarpenak partekatu dituzte: zer herri mota nahi duen Elgoibarrek, zer balio transmititu nahi zaizkien haurrei eta zein mekanismo behar diren elkarbizitza orekatu eta bidezkoa bermatzeko.